वास्तू शब्दाची उत्पत्ती
वास्तू हा शब्द संस्कृत मधील ' वस ' धातू पासून तयार झाला. ज्याचा अर्थ होतो वस्ती करणे किंवा राहणे . शब्दकल्पद्रुम या ग्रंथात वास्तू ची व्याख्या अशी केली आहे , कि ' वसन्ति प्राणियो यत्र ' म्हणजे जिथे प्राणी निवास करतात ते वास्तू आहे. निवास करणे योग्य जागेला वास्तू म्हणतात. वैदिक साहित्यात वास्तू शब्द साधारणता राहण्याचे ठिकाण किंवा घरासाठी वापरला आहे .
वास्तु बांधकाम करण्याच्या शास्त्रालाच "वास्तुशास्त्र " असे म्हणतात. यामध्ये राहण्याचे गृहवस्तू व सोबतच नगरवास्तू , दुर्गवास्तू , देवालय वास्तू , जलाशय वास्तू इत्यादी प्रकारांचा विचार केला आहे . आणि मूर्तिकला व चित्रकला ह्या कला सुद्धा वास्तुशास्त्राच्या अंग रूपाने मोट्या झाल्या आहेत. त्यांचा पण विकास झाला. समरांगणसूत्रधार नुसार याचे वास्तू , शिल्प व चित्र असे तीन प्रकार आहेत.
वास्तुशास्त्राचा उपयोग मानवाने साधारणता जेव्हा त्याला एका ठिकाणी राहण्याची जागा निश्चित केली असेल तेव्हा पासूनच याचा उदय झाला असे आपण म्हणू शकतो.
वैदिक साहित्यात वास्तुशास्त्राचे सूत्र आढळून येतात .
वर सांगितल्या प्रमाणे वस्तू चे जे प्रकार पडतात त्याबद्दल विस्तृत लेख पुढील काही दिवसात तयार होतील .
हा लेख आपल्याला कसा वाटला या बद्दल आपले अमूल्य अभिप्राय कंमेंट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा .
सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निरामयाः,
सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद् दुःख भाग्भवेत्।
ऊँ शांतिः शांतिः शांतिः
सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद् दुःख भाग्भवेत्।
ऊँ शांतिः शांतिः शांतिः
विश्वातील सर्वाना सुख मिळो , सर्व निरोगी रोगमुक्त असू दे ,सर्वांच्या जीवनात मंगलमय घटना घडोत , कुणाचा कोणाच्या वाट्याला दुःख न येवो हीच ईश्वर चरणी प्रार्थना .
धन्यवाद ...
आपला
नितीन मरकाळे
भ्रमणध्वनी - ८४०८९४३९९३
पुढील भाग प्रकाशित करा.
उत्तर द्याहटवा